بر مدار صفر درجه

مجموعه تلويزيوني «مدار صفر درجه» كار حسن‌ها (1) ـ توليد شبكه اول سيما ـ از شاه‌كارهاي رسانه ملي است.

تاكنون از محاسن اين مجموعه طي ۲ يادداشت گفته‌ام اما ذكر خوبي‌هاي اين مجموعه دليلي بر نبودن ضعف در آن نيست، همان‌گونه كه ذكر ضعف‌هاي اين مجموعه دليل ناديده‌گرفتن محاسن آن نبايستي تلقي گردد.

به‌نظر من، اشكالات مجموعه «مدار صفر درجه» عبارتست از:

1ـ بي‌توجهي به زبان اصلي شخصيت‌هاي داستان

مجموعه با سهل‌انگاري تمام از كنار تفاوت زبان اصلي شخصيت‌هاي داستان مي‌گذرد. اين اشكال به‌ويژه در سكانس‌هاي خارج كشور بيشتر توي ذوق مي‌زند و از واقع‌نمايي اثر مي‌كاهد.

2ـ بي‌توجهي به تفاوت ديالوگ شخصيت‌هاي داستان

لحن ديالوگ‌نويسى مجموعه واقعى نيست. چرا كه مردم مقطع تاريخى «مدار صفر درجه» به‌ويژه طبقات پايين اين‌گونه صحبت نمى‌كرده‌اند. اگرچه ديالوگ‌ها زيبا، شسته و رفته و قابل‌فهم است اما به تفاوت ديالوگ شخصيت‌هاي مختلف داستان در نوع واژگان و عبارات استفاده‌شده بي‌تجهي مي‌كند و تناسب حال و هوا و فضاي كلي درام و زمان داستان را در نظر نمي‌گيرد. (2) در اثر همين نقيصه است كه مخاطب نمى‌تواند از طريق ديالوگ‌ها به ويژگى شخصيت‌ها پى ببرد.

3ـ اغراق در چهره‌پردازى، طراحي صحنه و لباس

اغراق در چهره‌پردازي، طراحي صحنه و لباس در اثري رسانه‌اي كه مدعي استناد تاريخي است از واقع‌نمايي اثر مي‌كاهد. بنابراين بيننده اثر نمي‌تواند ـ در پشت بتونه‌هايي كه روي پوست‌ها گذاشته و رنگ و روغن‌هاي كه بر آن ماليده شده و اتو و برق و رنگي كه به لباس‌ها داده و چين و نقشي كه در آن‌ها ايجاد شده و دكور باشكوهي كه به صحنه تبلور مي‌دهد ـ تضادهاى موجود جامعه را ببيند و درك كند.

4ـ اغراق در رومانتيسم

افراط در استفاده از تم عشق و عاشقي ـ وقتي با اغراق در چهره‌پردازي، طراحي صحنه و لباس درهم مي‌آميزد ـ داستان را از واقعيت تاريخي خود دور مي‌كند. اشكالي كه در مجموعه «امام علي»/ داود ميرباقري نيز وجود داشت به‌نحوي كه مردم، آن مجموعه تلويزيوني را بيشتر به نام "قطام" مي‌شناختند تا "علي".

5ـ اغراق در استفاده از نوع تنوع زواياي دوربين

توجه بفرماييد وقتي اغراق در چهره‌پردازي، طراحي صحنه و لباس و افراط در استفاده از تم عشق و عاشقي با اغراق در تنوع زواياي دوربين تركيب شود چه‌چيزي از آب در مي‌آيد و اين جنبه‌هاي هنري رمانتيك چه ضربه‌اي به روح مستند و واقع‌نمايي اثر وارد مي‌كند.

6ـ اغراق در شوخ‌طبعي‌هاي كليشه‌اي

بازي گرفتن از شخصيت‌هاي كليشه‌اي شوخ‌طبعي مثل چايچي دفتر روزنامه و پسرك عاشق شاعر روزنامه به روايت تاريخي آسيب مي‌زند.

7ـ نقش كم‌رنگ توده‌هاي مردمي

توده‌هاي مردمي در كليت و خط سير داستان، فراموش و كم‌رنگ به تصوير كشيده شده است. نويسنده، مبارزانى از درون نظام گذشته را انتخاب كرده و آنان را به قهرمان تبديل نموده است در صورتى‌كه خاستگاه نيروهاى اصلى مبارزات عليه استبداد داخلی و امپریالیسم خارجی، خارج از بدنه رژيم حاکم بود.

(1) به تهيه‌كنندگي "حسن بشكوفه" و نويسندگي و كارگرداني "حسن فتحي".

(2) انتخاب چند واژه عربي و قراردادن تنوين در پايان آن‌ها ـ مانند حكما ـ تمهيد مناسبي براي القاي يك فضاي خاص تاريخي نيست. منتقل‌كردن حس چنين فضايي‌هايي نيازمند انديشيدن تمهيدات عميق‌تري است تا گذاشتن چند كلمه‌ خيلي خاص به شيوه‌اي تصنعي در دهان بازيگران.

خودکشی

من هم ـ همان‌گونه كه «روزنامه ايران» در مصاحبه دوم‌اش با "محمد صالح‌علا" نوشت ـ درست نمى‌دانم درباره "محمدصالح علا" بايد چه بنويسم. بگويم او كارگردان تئاتر و تلويزيون است يا يك نويسنده خلاق و توانا يا يك گوينده موفق راديويي يا يك ترانه‌سرا و يا يك بازيگر.

و شايد هم به‌قول«گل آقا»، او «مرد شمعداني‌ها» است.

و حتی شايد هم او ـ به‌قول خود نازنين‌اش ـ «تمساحى با يك شاخه گل سرخ» است. تمساح عجيبى كه طعمه‌هايش را نمى‌خورد، بلكه مى‌نشيند و برايشان شعر مى‌گويد و گريه مى‌كند.

            

اما پيش از اين‌ها و بيش از همه، او پديده‌اي است در خوب‌نگاه‌كردن به زندگى و در دوست‌داشتن ديگران و اين بهانه خوبي است براى اين‌كه هم‌چنان به او علاقه بورزم.

و افسوس بخورم كه چرا اين "محمد صالح‌علا " ي دوست‌داشتني من، خود را كشت.

به‌نظر من "محمد صالح‌علا" با حضور در برنامه تلويزيوني «دو قدم مانده به صبح» شبکه چهارم سيما، دست به خودكشي زد.

ديگر تصوير خيالي و ذهني من از "محمد صالح‌علا" ي راديو پيام، فروپاشيده است. "صالح‌علا" با بي‌بي‌اش، با خاطرات قشنگ كودكي‌اش، با لحن ساده و صميمي‌اش، نكته‌سنجي‌اش، ريزبيني‌اش، آن شمعداني‌ها و همان شاخه‌گل‌اش.

من، همان "محمد صالح‌علا" ي خودم را مي‌خواهم. افسوس! افسوس و صد حيف كه او خود را كشته است.

یک وجب خاک

از ميان مجموعه‌هاي رمضاني سيما، «يك وجب خاك» شبكه سوم سيما به كارگرداني "علي عبدالعلي‌زاده"، ضعيف‌ترين كار است.

شب مضراب و حنجره

در «رادیو پیام» (1)، سه‌شنبه شب‌ها (۲)، "رشيد كاكاوند" (۳) با اجراي جذاب و خوبش براي علاقه‌مندان موسيقي فرصتي مهيا مي‌كند كه با آرامش خيال، قطعات فاخر موسيقي پاپ و سنتي را گوش كنند. او با توضيحات و تفاسير شنيدني خود، هنرمندان خوش‌ذوق و آثار شنيدني موسيقي را بيشتر از پيش به شنوندگان خود معرفي كند.

3 هفته است كه اين بخش راديو پيام ـ به‌هدف بهبود ذايقه موسيقايي مخاطبان راديو و در راستاي آشنايي بيشتر شنوندگان راديو با فعالان عرصه موسيقي ـ به شكل جديدي اجرا مي‌شود:

برنامه‌اي ـ تحت عنوان «شب مضراب و حنجره» ـ به‌صورت دو‌نفره كه ميزبان يكي از هنرمندان تاثيرگذار عرصه موسيقي كشور است.

مهمانان 3 هفته اخير برنامه «شب مضراب و حنجره»

1ـ خشايار اعتمادي {مهمان سه‌شنبه (13/06/1386)}

2ـ اكبر آزاد {مهمان سه‌شنبه (20/06/1386)}

3ـ حسين يوسف‌زماني {مهمان سه‌شنبه (27/06/1386)}

بودند و مهمان هفته آينده آن

4ـ جلال ذوالفنون {مهمان سه‌شنبه (03/07/1386)}

خواهد بود.

در برنامه اين هفته «شب مضراب و حنجره»، "حسين يوسف‌زماني"/ مهمان برنامه، "جلال ذوالفنون"/ موسيقي‌دان و مهمان برنامه آينده را استوار در كار و محكم در مسير هدف و "رشيد كاكاوند" او را، صميمي در هنر و خاكسار در رفتار توصيف كردند.

 (1) راديو پيام ـ در تهران ـ روي موج fm (رديف 7/104 مگاهرتز) پخش مي‌شود.

(۲) اين بخش راديو پيام ـ به‌تهيه‌كنندگي "وحيد رستگاري" و اجراي "رشيد كاكاوند" ـ سه‌شنبه‌ها ساعت 22 به‌مدت 4 ساعت (يعني تا ساعت 2 بامداد چهارشنبه‌ها) پخش مي‌شود.

(۳) "رشید کاکاوند"، مدیر گروه دبیری ادبیات فارسی و مدرس ادبیات دانشگاه آزاد اسلامی کرج است.

زن خیالی مردها

به‌نظر من، مجموعه تلويزيوني «مدار صفر درجه»/ حسن‌ها (۱)، دوشنبه هفته قبل (یعنی ۱۹/۰۶/۱۳۸۶) در سكانس «بازجويي» به نقطه اوج خود رسید.

جايي كه "پي ير داغر (۲)" (به‌نقش سرگرد فتاحي) از "لعيا زنگنه" (به نقش زينت‌الملوك جهانباني) بازجويي كرد. خوب به ایستار "زينت" از «مردها» توجه كنيد:

...

هیچ مردی دنبال یه زن واقعی نیست

همتون پی زنی هستید که تو خیالاتتون می‌سازید

 یه ضعیفه که به وقتش، واستون معشوقه‌گری کنه

به وقتش، پخت و پز

و به وقتشم مثل یه مادر، تر و خشکتون کنه

....

(۱) به تهيه‌كنندگي "حسن بشكوفه" و نويسندگي و كارگرداني "حسن فتحي".

(۲) هنرپيشه جوان لبناني مجموعه.

معجزه امام موسی صدر ـ 3

امروز "سيد‌صادق طباطبايي"، مهمان برنامه «مردم ايران سلام» شبكه دوم سيما بود.

"سيد‌صادق طباطبايي" در گفتگويش با "محمد‌رضا شهيدي‌فرد"/ تهيه‌كننده و مجري برنامه، در ادامه مباحث برنامه روز پنجشنبه (22/06/1386) باز از "امام موسي صدر" و ويژگي‌هاي شخصيتي ايشان گفت.

گفتگو با اشاره "محمد‌رضا شهيدي‌فرد" به انبوه تلفن‌ها و پيامك‌هاي مردم مبني علاقه به "طباطبايي" و مباحث او و شوخي "شهيدي‌فرد" با مهمانش بر سر طولاني‌بودن گفتگوهايش آغاز شد. در همين رابطه "طباطبايي" به يك كنفرانس 37 ساعته در كشور سوئد به ميزباني خودش اشاره كرد و اين اشاره با تأكيد "شهيدي‌فرد" بر اين‌كه كل فاميل "طباطبايي" به اين خصيصه عادت دارند، تعارفات را به جان گفتگو ـ يعني "امام موسي صدر" و محاسنش ـ وارد كرد.

در جايي از گفتگو، "طباطبايي" از يكي از علماي يهودي در لبنان نقل‌قول كرد كه: «اگر اسلام، ديني است كه "موسي صدر" توصيف مي‌كند، پس همه ما مسلمان هستيم.» "طباطبايي" از شیفتگی "جمال عبدالناصر" نسبت به "امام موسی صدر" گفت و توضيح داد كه "امام موسي صدر" به‌خاطر تلاش‌هايش در تقريب مذاهب و تقويت وحدت ملي كشور لبنان، «وجدان لبنان» لقب گرفته بود. در همين فرازهاي گفتگو بود كه رويكرد باز و پيش‌رو "امام موسي صدر" به «آزادي» بيان شد و "طباطبایی"، "امام موسی صدر" را «آدم کم‌خواب» و "شهيدي‌فرد"، وی را «یگانه دوران» و «آدم بی‌خواب» ناميد.

در اثناي گفتگو، ابتدا در حدود 2 دقيقه عكس و فيلم از امام موسي صدر به نمايش درآمد. اين چند دقيقه شامل چند ده ثانيه سخن‌راني "امام موسي صدر" هم به زبان فارسي و هم به زبان عربي بود. در عكس‌ها و فيلم‌ها، سيماي خوش "امام موسي صدر"، قد بلند، پوست سفيد و چشم‌هاي آبي‌اش (۱) و در سخن‌راني، زيبايي صدا و گيرايي لحن و نفوذ كلامش جلب توجه مي‌كرد. (۲)

سپس نوار چندين دقيقه سخن‌راني "امام موسي صدر" ـ همراه نمايش عكس‌هايي از وي ـ پخش شد. اين نوار را "طباطبايي" در سال 1352 بنابر ابتكار، علاقه و اصرار شخصي‌اش در يك محفل خصوصي از صداي دايي‌اش (۳) ضبط كرده بود.

(۱) "امام موسي صدر" ـ در چهره ـ شباهت زيادي به "سيد‌حسن خميني" دارد.

(۲) من ـ شخصا ـ اين فيلم‌ها را نخستين مرتبه از رسانه ملي (سيماي جمهوري اسلامي ايران) مي‌ديدم.

(۳) "امام موسي صدر"، علاوه بر "سيد‌صادق طباطبايي"، دايي همسران 2 نفر از رجال پرآوازه ايراني نيز هست: دايي "فاطمه طباطبايي"/ همسر سيد‌احمد خميني و دايي "زهره صادقي"/ همسر سيد‌محمد خاتمي. 

حاشيه‌سازي: نبش قبر يك پرونده

امشب، برنامه «نود» (۱) شبكه سوم سيما، "ناصر حجازي"/ سرمربي تيم استقلال تهران را دعوت كرد و با او در مورد عملكرد ضعيف تيمش ـ در پنج هفته اخير ليگ برتر فوتبال ـ به گفتگو نشست.

در همين برنامه، پرونده جنجالي تباني تيم‌هاي «استقلال تهران» و «سايپاي كرج» در سال ۱۳۷۸ باز شد.

ماجرايي كه با تك‌گويي‌‌هاي "پرويز برومند"/ بازيكن وقت استقلال و "بهنام ابوالقاسم‌پور"/ بازيكن وقت سايپا واكاوي شد.

ماجرايي كه در پيوند با شكست استقلال منجر به بركناري "ناصر حجازي" از كار شد.

به‌نظر من، در چنين شرايطي كه "ناصر حجازي" با بحران مواجه است، گشودن اين پرونده ـ آشكارا ـ حاشيه‌سازي است و به مصلحت فوتبال كشور و به نفع "ناصر حجازي" و تيم او نيست.

(۱) به تهيه‌كنندگي و اجراي "عادل فردوسي‌پور".

سرگرد پي یر داغر

"پی ير داغر" لبناني در مجموعه «مدار صفر درجه»، عجب نقشي ايفا مي‌كند.

بازي حسي و زيرپوستي عميق او كه زبان فارسي نمي‌داند و اصلا ايراني نيست ـ در ایفای نقش "سرگرد فتاحي" ـ اين‌چنين عميق و روان و تأثيرگزار، واقعا حيرت‌آور و تحسين‌برانگيز است. (۱)

هوشمندي كارگردان در كارش و انتخابي چنين شايسته جهت ايفاي چنين نقش سنگين و مهمي آن‌هم در اين مجموعه تلويزيوني قوي، قابل تحسين است.

«مدار صفر درجه» حسن‌ها (۲)، انصافا كاري قوي و موفق است.

(۱) گروه بازيگران مجموعه، تركيبي از هنرپيشه‌هاي جوان و كهنه‌كار ايراني و خارجي است و در اين ميان گرفتن نقش از هنرپيشه‌هاي جواني هم‌چون "پي ير داغر" لبناني (در نقش سرگرد فتاحي)، "ناتالي متي" فرانسوي (در نقش خانم آستروك) و "فادي ابراهيم" لبناني (در نقش عمو  تئودور)، نشان از توانايي بالاي "حسن فتحي" در نقش كارگردان دارد.

(۲) "حسن فتحي" نويسنده و كارگردان و "حسن بشكوفه" تهيه‌كننده.

مطالبه‌اي اندک

"جهانگير كوثري" پس از ۲ هفته غيبت (۱)، برنامه ۱۲۷ دقيقه‌اي «ورزش از نگاه دو» ي شبكه دوم سيما را، جمعه شب (۲۳/۰۶/۱۳۸۶) اجرا كرد.

"جهانگير" كه بعد از باخت تيم «استقلال تهران» از «سايپاي كرج» در پرحاشيه‌ترين و جنجالي‌ترين ديدار هفته پنجم «ليگ برتر فوتبال»، همه‌چيز براي راه‌انداختن يك برنامه جذاب را به‌دست آورده بود، "علي دايي"/ سرمربي سايپاي كرج و "هدايت‌الله ممبيني"/ داور ديدار ساپيا و استقلال را در كنار "بيژن ذوالفقارنسب" نشاند تا ـ اگر چه اين تركيب، "ناصر حجازي"/ سرمربي استقلال را كم داشت ـ در حداكثر امكان بر جدابيت برنامه بيفزايد.

ناگفته نماند كه دعوت از "فرهاد مجيدي"/ بازيكن استقلال نيز ابتكار ديگر "جهانگير كوثري" بود، با آن اظهار عجيب "فرهاد مجیدی" در مورد مطالبه‌اش (۲) از تيم «الوصل».

(۱) در غيبت هفته‌هاي اخير "جهانگير كوثري"، برنامه ۲ هفته قبل را "سيد حميد سجادي" و اجراي ۱ هفته قبل را "محسن ابوفاضلي" بر عهده داشتند.

(۲) "فرهاد مجيدي"، مطالبه‌اش از تيم «الوصل» امارات را، ۱ ميليون دلار اعلام كرد.

سحرهای رسانه ملی

سحرهاي امسال، "فرزاد جمشيدي" جاي خود را در شبكه اول سيما به "ساعد باقري" داده است.

امسال رسانه ملی حرکت درخور سال قبل خود ـ يعني اجراي سحرهاي "رضا معيني" در راديو پيام (۱)ـ را کامل کرده و اجراي سحرهاي "ساعد باقري" در شبكه اول سيما را بر آن افزوده است.

"ساعد باقري" از شاعران و محققان برجسته شعر امروز كشور است که طی بیش از دو دهه همواره در عرصه‌های گوناگون شعری از جمله برنامه‌های ادبی صدا‌و‌سیما حضوری موفق و چشم‌گیر داشته است. «نجوای جنون» و «گزیده شعر نیستان» از آثار شعری ایشان و کتاب تحلیلی «شعر امروز» از ديگر تألیفات نامبرده است .

"ساعد باقري" هر سحر در پخش شبكه اول سيما، سحر را با سحرخيزان برگزار مي‌كند و اين براي رسانه ملي نسبت به سحرگويي "فرزاد جمشيدي" پيشرفت است.

(۱) "رضا معيني" از گويندگان باسابقه راديو و داور جشنواره‌هاي صدا‌و‌سيما است و اجراي سحري ايشان در راديو پيام، امسال براي چندمين سال متوالي است. 

شکرانه رمضان

مجموعه تلویزیونی رمضانی «شكرانه» از شبکه سيماي تهران "علي‌رضا كهن‌ديري"، "دولتمند خالف" و "محمد اصفهانی" را جمع كرده است.

كار "سعيد سلطاني".

موسيقي مجموعه، كار "علي‌رضا كهن‌ديري" است كه در تيتراژ مجموعه، "دولتمند خالف"/فلك‌خوان تاجيك و "محمد اصفهاني" آواز مي‌خوانند. ترانه نخست و آغازين مجموعه با شعري از مولانا (اي قوم به حج رفته كجاييد....) توسط "دولتمند خالف"/ فلك‌خوان مشهور تاجيك و ترانه دوم آن از "اهورا ايمان" با صداي "محمد اصفهاني" اجرا شده است. هم‌چنين "علي‌رضا كهن‌ديري" تنظيم موسيقي مجموعه را انجام داده است. شعر تيتراژ پاياني مجموعه از پيوستگي فرهنگ‌ها و آداب و رسوم دو ملت ايران و تاجيكستان و مواريث مشترك اين دو حكايت دارد.

موسیقی زیبا و زلال، نورپردازی فوق‌العاده، صدابرداري صحنه خوب، بازی درخشان "هوشنگ توکلی"، بازي سطحي "پوريا پورسرخ"، بازی ضعیف و سرد "حسن جوهرچی" و ...

اغما سر افطار ـ 1

سومين قسمت مجموعه تلويزيوني رمضاني «اغما» از شبكه اول سيما پخش شد.

كار "سيروس مقدم".

فيلمي خوش‌ساخت با موسيقي (1) روان و جفت كار كه  هم در خلق لحظات اضطراب و ايجاد ترس و دلهره و هم در نشاندن نهال شادي و گشودن غنچه شعف در دل بيننده، موفق است.

نورپردازي محشر و تصويربرداري خوب كه در آن دوربين، پرتحرك و جلوه‌هاي ويژه، جذاب است. جاگيري دوربين در صحنه، تحسين‌برانگيز است.

البته تدوين‌گر در استفاده از جلوه‌هاي ويژه، مرتكب افراط مي‌شود.

بازي زيرپوستي و عميق "امين تارخ" و بازي مصنوعي و بي‌روح "ايرج نوذري" و ...

(1) موسيقي مجموعه كار "كارن همايون‌فر" است.

معجزه امام موسي صدر ـ 2

به‌منظور آشنايي بيشتر با شخصيت "امام موسي صدر" ـ و نهضتي كه در لبنان بر پا كرد ـ ملاحظه بخشي از يادداشت «بحراني به‌نام شل‌حجابي» نوشته "سيد‌صادق طباطبايي" مي‌تواند روشن‌گر باشد.

معجزه امام موسی صدر ـ 1

ديروز پنج‌شنبه (22/06/1386) "سيد‌صادق طباطبايي" مهمان «برنامه مردم ايران سلام» شبكه دوم سيما بود.

مناسبت حضور مهمان، سال‌مرگ "سيد‌محمود طالقاني" بود كه "محمدرضا شهيدي‌فرد" از فرصت استفاده كرد‌ و مناسبت سال‌گرد اختفاي "امام موسي صدر" (نهم شهريور) را نيز مطرح كرد.

"سيد صادق طباطبايي" ـ در اين گفتگو ـ "سيد‌محمود طالقاني" را يكي از معدود روحانيان موردنياز مشهود زمان و به‌معناي دقيق كلمه، زمان‌شناس معرفي كرد كه به كمك دكتر "يدالله سحابي" و مهندس "مهدي بازرگان" مذهب از ديدگاه مكتبي را به دانشگاه برد و تلاش كرد تا نشان دهد كه اسلام، مكتبي علمي است و قطعا مخالفتي با علم ندارد.

"سيد‌صادق طباطبايي" تأكيد كرد شخصيت "سيد‌محمود طالقاني" به گونه‌اي بود كه هر گروهي، فكر مي‌كرد "طالقاني" متعلق به آن گروه است و در اشاره به تلاش «سازمان مجاهدين خلق» در بهره‌برداري از وجاهت "سيد‌محمود طالقاني" (1) از "مسعود رجوي" به «چريك هميشه در حجله» و "آيت‌الله رجوي" (2) و «مسعودخان» تعبير كرد.

بنابراظهار "محمدرضا شهيدي‌فرد"، "امام موسي صدر"، متولد شهر قم و نخستين روحاني است كه در ايران وارد دانشگاه شد و نخستين نشريه را در حوزه علميه قم منتشر كرد و تنها رهبر شيعه در لبنان بود كه با لبناني‌ها تعامل داشت.

"سيد‌صادق طباطبايي" از "امام موسي صدر" به «پديده دوره معاصر ما» و «رهبر يك نهضت انساني فراتر از تمام نهضت‌هاي معاصر» تعبير كرد كه در سال 1348 ه.ش. (برابر با 1959 م.) به لبنان رفت و در بيان ويژگي‌هاي منحصر به‌فرد او، به تشريح شرايط وقت كشور لبنان و نقل‌قول‌ها و بيان خاطراتي از "امام موسي صدر" پرداخت. او در اين رابطه به موارد زير اشاره كرد:

1ـ برخورد "امام موسي صدر" 26 ساله (طي سفر سال 1336 به لبنان) با علامه "شرف‌الدين بزرگ"/ رهبر وقت شيعيان لبنان كه مورد توجه علامه قرار مي‌گيرند به‌نحوي‌كه وصيت مي‌كنند بعد از ايشان، امور مردم با "سيد موسي" باشد.

2ـ كارشكني‌هاي "محمد‌جواد مبنيه".

3ـ دشمني‌ها و مخالفت‌هاي "شيخ حسن خطيب".

4ـ قول "جورج جورداق" مسيحي مبني بر اين‌كه اگر همه مسلمانان اسلام را هم‌چون "امام موسي صدر" تبليغ مي‌كردند ديگر اثري از مسيحيت و ساير مذاهب باقي نمي‌ماند.

5ـ منزلت "امام موسي صدر" نزد كاردينال "كوئيك" به‌نحوي‌كه "امام موسي صدر" به‌دليل تلاش‌هايش در تقريب مذاهب، خطبه روزه مسيحيان را مي‌خواند.

6ـ تعامل "امام موسي صدر" با شخصيت‌هاي فعال سياسي هم‌چون "فؤاد شهاب".

7ـ دست‌خط "امام موسي صدر" در تأييد فيلم "مصطفي عقاد".

8ـ تحمل مخالفاني هم‌چون "عادل اوسيران"/ فئودال متمول شيعه.

به تعبير "سيد‌صادق طباطبايي"، "امام موسي صدر" خطاي "سيدجمال" (3) را مرتكب نشد و با تلاش از پايين و متن توده‌ها از اقليت محجور مفلوك هويت‌باخته شيعيان لبنان يك نيروي مسلط بازيگر فعال در صحنه سياسي خاورمياته ساخت.

(1) «سازمان مجاهدين خلق» هميشه از "سيد‌محمود طالقاني" به «پدر طالقاني» نام مي‌برد.

(2) اشاره به ازدواج "مسعود رجوي" با همسر رفيقش ـ قبل از سپري‌شدن عده ـ و فتواي او در توجيه اين عمل كه اين كار به‌خاطر «ارتقاي ايدئولوژيك» است.

(3) "سيد جمال" فكر مي‌كرد كه اصلاحات از بالا عملي است.

افطار با میوه ممنوعه ـ 1

نخستین قسمت مجموعه تلویزیونی ماه رمضانی «میوه ممنوعه» پخش شد.

کار "حسن فتحی".

می گویند قسمت اول مجموعه، مهم‌ترین قسمت آن و پيشاني كار است.

اين نخستين قسمت كه چنگي به دل نزد.

داستان غيررمضاني، انتخاب نامناسب بازيگران و موسيقي متني كه بر تن كار سنگيني مي‌كرد.

فعلا بيش از اين نمي‌توانم چيزي بگويم.

ابوذر زمان

امروز صبح ـ سر چهارراه اوين در تهران ـ چيز جالبی ديدم.

يك بيلبورد بزرگ ـ متعلق به سازمان زيباسازي شهرداري تهران ـ منقش به پرتره‌اي از "سید محمود طالقانی" كه به نقلی از "امام خمینی" در توصیف وي زيرنويس شده است:

او ابوذر زمان بود

مي‌بخشم اما فراموش نمي‌كنم

پخش مجموعه داستانی «مدار صفر درجه» شبکه اول سیما به بیستمین قسمت خود رسید.

مجموعه‌ای تاریخی كار "حسن" ها (۱) كه در ايران و مجارستان، تصويربرداري و در گروه فيلم و سريال شبكه اول سيما توليد شده است.

مجموعه از تحقيقات تاريخي درخور و عميقي (۲) بهره مي‌برد و داستان جذاب و پركششي دارد.

مجموعه اطلاعات تاريخي زيادي مي‌دهد و در خلق حوادث و فضاسازي لازم جهت انتقال اين اطلاعات موفق است. (۳)

داستان (۴) چندخطي با شخصيت‌هاي متعدد كه به‌نحوي هنرمندانه باهم تلفيق و تركيب شده و از كشش لازم براي به‌همراه كشيدن بيننده برخوردار است. تركيب هنرمندانه‌اي از واقعيات تاريخي و مسايل حاشيه‌اي هم‌سو با خط اصلي داستان. (۵)

كار تلويزيوني موفقي با ديالوگ‌هاي پرمغز و عميق، زبان محاوره شسته و رفته و زيبا، طراحي صحنه خوب (۶)، بازي‌هاي قابل‌قبول (۷) و موسيقي جفت كار. (۸)

(۱) به تهيه‌كنندگي "حسن بشكوفه" و كارگرداني "حسن فتحي".

(۲) مشاور پژوهشي مجموعه، "عبدالله شهبازي" است.

(۳) بر خلاف مجموعه تلویزیونی ضعيف «سال‌های برف و بنفشه» شبكه سوم سيما.

(۴) قبل از شهريور سال 1320 ه.ش. يك مرد جوان ايراني (از پدري ايراني و مادري فلسطيني) جهت ادامه تحصيل با بورس تحصيلي به كشور فرانسه اعزام مي‌شود. در زمان ظهور حزب نازي در آلمان با هم‌كلاسي دخترش (از خانواده‌اي يهودي) در دانشگاه آشنا مي‌شود و ...

(۵) نويسندگي مجموعه، كار "حسن فتحي" است. 

(۶) طراحي صحنه، دكور و لباس مجموعه، كار "ايرج رامين‌فر" است.

(۷) بازي تركيبي از هنرپيشه‌هاي جوان و كهنه‌كار است. جوانايي هم‌چون "پي یر داغر" (لبناني)، "شهاب حسيني"، "لعيا زنگنه"، "آتنه فقيه نصيري "، رحيم نوروزي"، "ناتالي متي" (فرانسوي)، "فادي ابراهيم" (لبناني)، "علي قربان‌زاده" و ... در كنار كهنه‌كارهايي هم‌چون "رويا تيموريان"، "مسعود رايگان"، "ايرج راد"، "فرخ نعمتي" و .... 

(۸) موسيقي مجموعه، كار "فردين خلعت‌بري" است. 

ویرانه‌اي با طرح نو

برنامه زنده ۳۰ دقيقه‌اي «خانه‌اي با طرح نو» هر شب از شبكه دو سيما پخش مي‌شود.

اين برنامه به تهيه‌كنندكي "علي لدني" و كارگرداني "مهدي مظلومي" از ۲ بخش «بحث و گفتگو» و «جشنواره فيلم‌هاي سينمايي» تشكيل مي‌شود.

بخش «بحث و گفتگو»ي برنامه توسط "رامبد جوان" و "اشکان خطیبی" اجرا مي‌شود. اين بخش، تبليغ يك فروشگاه دكوراسيون خانه به‌نام «خانه طرح نو» است و به‌حمايت مالي همين فروشگاه ارايه مي‌شود. همين بخش است كه گاهي مهماني از اهالي ورزش و سينما دارد.

برنامه در بخش «بحث و گفتگو»يش، بي‌هدف است و اجراي لوده و موهن "رامبد جوان" و "اشكان خطيبي" به‌شدت توي ذوق مي‌زند و حيرت آدم را در مي‌آورد و عجيب است كه اين ۲ نفر چگونه به خود اجازه مي‌دهند ۳۰ دقيقه جلوي دوربين به مردم توهين و با لودگي وقت عزيز مردم را تلف كنند.

برنامه در بخش «بحث و گفتگو»يش، به ورطه ژورناليسم زرد مي‌افتد و به حاشيه مي‌رود.

فرصت فرهنگی

برنامه‌های ورزشی تلويزيون به‌خصوص ويژه‌برنامه‌هاي فوتبال از پربيننده‌ترين برنامه‌هاي تلويزيون است.

برنامه‌هايي مثل «ورزش و مردم»/ "مهران تقي‌زاده" (به‌تهيه‌كنندگي و اجراي بهرام شفيع)، «ورزش از نگاه دو»/ "محرم‌علي احمدي" (به‌تهيه‌كنندگي و اجراي جهانگير كوثري) (۱) و «نود»/ "معصومه زعيمي نيكو" (به‌تهيه‌كنندگي و اجراي عادل فردوسي‌پور) از اين دست برنامه‌ها است.

در اين دست برنامه‌ها، موسيقي تيتراژ و موسيقي زمينه گزارش‌هاي تصويري مسابقات فوتبال ليگ برتر ـ تماما ـ موسيقي الكترونيك است.

به‌نظر من، زياده‌روي در استفاده از موسيقي الكترونيك ـ در موارد پيش‌گفته ـ ۲ اشكال دارد:

۱ـ بينندگان اين برنامه‌ها غالبا جوان هستند و مشتاق كه به اين برنامه‌ها با دقت و تمركز زياد توجه مي‌كنند و ـ به‌قول معروف ـ دل مي‌سپارند. موسيقي الكترونيك، گوش بينندگان مشتاق و جوان اين برنامه‌ها را خراب مي‌كند. به‌قول "داريوش طلايي"/ موسيقي‌دان، موسيقي‌هاي الكترونيك ـ كه ضربي و مصنوعي است ـ گوش شنوندگان را خراب و آن‌ها را ـ به‌تدريج ـ از درك زيبايي‌هاي موسيقي آكوستيك محروم مي‌كند. 

۲ـ موسيقي ايراني يكي از عناصر مهم فرهنگ ايراني است. از اين برنامه‌ها مي‌توان براي آشتي‌دادن گوش بينندگان مشتاق و جوان با موسيقي ايراني استفاده كرد. با استفاده هوشمندانه و مناسب از موسيقي ايراني مي‌توان از اين فرصت به‌نحو احسن استفاده كرد. اين فرصت طلايي را نبايست به اين مفتي از دست داد.

(۱) این برنامه ـ قبلا ـ به‌اجرای "سید‌محمد یوسف‌نژاد" و "نیما نهاوندیان" پخش مي‌شد و اين هفته ـ استثنائا ـ به‌اجراي "سيد حميد سجادي" پخش شد.

دل خوش، سيري چند

به‌قول "پرويز شاپور":

لبخند ساختگي، لبريز از سراب شادماني است.