مطالعات نوزاد ایرانی

بنابراظهار "هادی صادقی"/ دبیر دومین همایش دین و رسانه:

ـ مطالعات انجام­شده در ایران در زمینه هنر و ارتباطات در مراحل نوزادی به­سر می­برد.

گزارش کامل

انتخابات در رسانه ملی از نگاه تیز یک کارشناس رسانه ـ ۶

"حجت‌اله عباسی"/ صاحب‌نظر رسانه‌ها در وبلاگش از منظر کارشناسی به نقد بولتن خبری «بیست و سی» شامگاه روز یکشنبه (۱۱/۰۵/۱۳۸۸) شبکه دوم سیما می‌پردازد که خواندنی است.

نام وبلاگ "حجت‌اله عباسی"، «رسانه/Media» و عنوان مطلب یادشده عبارتست از:

ـ نقد مصاحبه "ایمان مرآتی" با "محمدعلی ابطحی" و "محمد عطریان‌فر" تحت عنوان «وقتی گزارشگر بازجو می‌شود»

نامبرده در این یادداشت علاوه بر اشاره به انواع روزنامه‌نگاری ـ از «روزنامه‌نگاری احساسی» گرفته تا «روزنامه‌نگاری تحقیقی»، «روزنامه‌نگاری عینی»، «روزنامه‌نگاری جانبدارانه»، «روزنامه‌نگاری دقیق»، «روزنامه‌نگاری مدنی» و ... ـ تلاش می‌کند مفهوم جدیدی تحت عنوان «روزنامه‌نگاری تلویزیونی بازجویی» را تئوریزه نماید:

ـ روزنامه‌نگاری بازجویانه نوعی روزنامه‌نگاری است که خبرنگار به‌جای ایفای نقش افکار عمومی، ناظر و نگهبان منافع عمومی و پل ارتباطی صادق بین مردم و مسؤولان در نقش یک بازجوی ناشی در زندان‌ها ایفای وظیفه می‌کند.

در همین ارتباط به یادداشت‌های من تحت عناوین «انتخابات در رسانه ملی از نگاه تیز یک کارشناس رسانه ـ ۱»، «انتخابات در رسانه ملی از نگاه تیز یک کارشناس رسانه ـ ۲»، «انتخابات در رسانه ملی از نگاه تیز یک کارشناس رسانه ـ ۳»، «انتخابات در رسانه ملی از نگاه تیز یک کارشناس رسانه ـ ۴» و «انتخابات در رسانه ملی از نگاه تیز یک کارشناس رسانه ـ ۵» نگاه کنید.

یورش اینترنت به تلویزیون

بنابر یک پیش‌بینی، تلويزيون نخستین رسانه‌اي است كه از بين خواهد رفت.

در دنیای امروز فاصله‌گرفتن از رسانه‌های سنتی و رایج، هم‌زمان با افزایش روز‌افزون استفاده از اینترنت برای دست‌یابی به اطلاعات و یا حتی سرگرمی، در حال افزایش است ...

نخستین کتاب درسی و دانشگاهی مدیریت رسانه

نخستین کتاب درسی و دانشگاهی مرتبط با حوزه مدیریت رسانه منتشر شد.

کتاب «مدیریت رسانه»

کتاب «مدیریت رسانه»، ترجمه ویرایش سوم کتاب «Media Management» تألیف ۵ تن از اساتید مطرح این رشته در دانشگاه‌های ایالات متحده است و ...

ژورنالیسم تلویزیونی

امروز در کنفرانس «ژورنالیسم تلویزیونی» شركت كردم.

اين کنفرانس در تهران و در ۱ نوبت صبح برگزار شد و طی آن "گوئیلوم شنه ویر"/ Guillaume Cheneviere به‌زبان انگلیسی ـ با ترجمه هم‌زمان ـ سخن‌رانی کرد و به پرسش‌های حاضران پاسخ گفت.

در این مراسم "محمدقلی میناوند"، سخن‌ران را همراهی و "محمدرضا کاشانی" سخنان کوتاهی ایراد کرد و با اهدای سوغات ایران ـ به‌نمایندگی از سازمان صدا‌و‌سیما ـ از Guillaume Cheneviere قدردانی نمود؛ به‌علاوه آن‌که این کنفرانس هم‌زمان با کنفرانس دیگری تحت عنوان «ارتقا و بهره‌وری منابع انسانی» به‌سخن‌رانی "لوئيس بالم"/ Louis Balme در همان مکان برگزار شد.

مدیریت کیفیت سازمان‌های رسانه‌ای ـ ۴

امروز در چهارمین روز دوره بین‌المللی «مدیریت کیفیت سازمان‌های رسانه‌ای» شركت كردم.

طی نوبت صبح، ابتدا تمرین دیروز روی «چارت سازمانی عملکردی»/ Functional Organization Chart با مشارکت تمامی فراگیران و سپس مبحث نحوه به‌کارگیری عملی سامانه مدیریت کیفیت مبتنی بر الزامات استاندارد ISAS BC-9001:2003 تکمیل شد و ...

طی نوبت بعد از ظهر، ابتدا «آزمون کارگاه» و سپس «مراسم اختتامیه» برگزار گردید ...

مدیریت کیفیت سازمان‌های رسانه‌ای ـ ۳

امروز در سومین روز دوره بین‌المللی «مدیریت کیفیت سازمان‌های رسانه‌ای» شركت كردم.

امروز "Guillaume Cheneviere" و "Louis Balme" کارگاه را با معرفی سامانه‌های اختصاصی استاندارد مدیریتی ISO 9001 شروع کردند (۱): «مدیریت زیست محیطی»/ ISO 14001، «مدیریت سلامت و ایمنی محیط کار»/ OHSAS 18001، «مدیریت سیستم‌های اطلاعاتی»/ ISO 20000، «مدیریت ریسک»/ ISO 31000 (۲) و «مدیریت رسانه‌ها»/ ISAS BC/P-9001.

مدرسان سپس نتایج پاسخ‌های «پرسش‌نامه خودارزیابی»/ Self assessment questionnaire استاندارد ISAS BC-9001:2003 را ـ که دیروز به‌مشارکت تمام فراگیران کارگاه تکمیل شد ـ تشریح کردند.

ایشان هم‌چنین در بیان نحوه به‌کارگیری عملی سامانه مدیریت کیفیت مبتنی بر الزامات استاندارد ISAS BC-9001:2003، ساختار ۳ مرحله‌ای هر پروژه مدیریت تغییر را معرفی کردند: مرحله «یخ‌زدایی/روان‌سازی»/ Unfreeze، مرحله «تغییر»/ Change و مرحله «انجماد/تثبیت»/ Freeze.

طی نوبت صبح، ۴ گام مرحله۱ (- یخ‌زدایی/روان‌سازی/Unfreeze)، تشریح و در نوبت بعد از ظهر، طراحی یک «چارت سازمانی عملکردی»/ Functional Organization Chart با مشارکت تمامی فراگیران ـ در قالب تعداد ۷ گروه ۳ نفری ـ تمرین شد.

در همین ارتباط، به یادداشت‌های من تحت عناوین «مدیریت کیفیت سازمان‌های رسانه‌ای ـ ۱» و «مدیریت کیفیت سازمان‌های رسانه‌ای ـ ۲» نگاه کنید.

(۱) سامانه استاندارد مدیریتی ISO 9001، استاندارد کیفیت عمومی برای تمامی سازمان‌ها به‌استثنای صنعت «مخابرات و الکترونیک» است. این استاندارد، نخستین مرتبه در سال ۱۹۹۷ م. توسط «سازمان بين‌المللي استاندارد»/ International Organization for Standardization (ISO) تدوین شد و در حال حاضر ۱۷۰ کشور دنیا عضو این سازمان هستند و بیش از ۱ میلیون شرکت در سطح جهان از این استانداردها استفاده می‌کنند.

(۲) «مدیریت ریسک»/ ISO 31000 تا حدود یک ماه آینده، رسمی خواهد شد.

مدیریت کیفیت سازمان‌های رسانه‌ای ـ ۲

امروز در دومین روز دوره بین‌المللی «مدیریت کیفیت سازمان‌های رسانه‌ای» شركت كردم.

امروز "Guillaume Cheneviere" و "Louis Balme" الزامات استاندارد ISAS BC-9001:2003 را تشریح و با مشارکت فراگیران کارگاه، «پرسش‌نامه خودارزیابی»/ Self assessment questionnaire آن‌را تکمیل کردند:

ـ ساختار فلسفی مدیریت کیفیت هر سازمان بر «مشتری»/ Client و «توقعات»/ Clients' expectation و «رضایت‌مندی»/ Clients' satisfaction وی بنا شده و از ۴ فرایند شکل می‌گیرد: «تعهد مدیریت»/ Management responsibility، «فراهم‌آوری منابع»/ Provision of resources، «فرایندهای اصلی پدیدآوری محصول»/ Main process of realization product و «اندازه‌گیری، تجزیه‌و‌تحلیل و بهبود محصول»/ Measurement, analysis and improvement.

ـ «پرسش‌نامه خودارزیابی» استاندارد ISAS BC-9001:2003 ـ متشکل از ۵ دسته سؤالات پنج گزینه‌ای ـ میزان تحقق ۲۳ الزام استاندارد کیفیت سازمان‌های رسانه‌ای را بر حسب ۴ درجه می‌سنجد.

در پایان وقت "Louis Balme"، ۳ هدف کارگاه امروز را بیان و از فراگیران، میزان تحقق هر یک را پرسش کرد:

۱ـ یادگیری بیشتر در باره مدیریت کیفیت در یک سازمان رسانه‌ای.

۲ـ یادگیری بیشتر درباره استاندارد ISAS BC-9001 از بعد فلسفه و الزامات آن.

۳ـ درک شدت سختی ارزیابی یک سیستم مدیریت کیفیت و مشاهده تفاوت زیادی که عاملان/شاغلان آن می‌توانند در درک کیفیت داشته باشند.

در همین ارتباط، به یادداشت من تحت عنوان «مدیریت کیفیت سازمان‌های رسانه‌ای ـ ۱» نگاه کنید.

مدیریت کیفیت سازمان‌های رسانه‌ای ـ 1

امروز در نخستين روز دوره بین‌المللی «مدیریت کیفیت سازمان‌های رسانه‌ای» شركت كردم.

اين دوره آموزشي در تهران و در ۲ نوبت صبح و بعد از ظهر برگزار مي‌شود و توسط ۲ تن از صاحب‌نظران بین‌المللی حوزه مدیریت و ارتباطات به‌زبان انگلیسی همراه با ترجمه هم‌زمان برگزار مي‌شود:

۱ـ گوئیلوم شنه ویر/ Guillaume Cheneviere 

۲ـ لوئيس بالم/ Louis Balme

رسانه‌های جدید

دیروز {جمعه (۰۷/۰۱/۱۳۸۸)} در دومین «همایش دانشجویان و دانش‌آموختگان نوش‌آبادی» سخن‌رانی کردم.

این همایش به‌همت «کمیسیون فرهنگی و اجتماعی» شورای شهر نوش‌آباد و در تالار اجتماعات «شهید راحمی» این شهر برگزار شد و عنوان سخن‌رانی من، «رسانه‌های جدید» بود ...

رسانه‌های سرد و گرم

«رسانه‌هاي سرد» و «رسانه‌های گرم» از عبارت‌هاي ابداعي "مارشال مک لوهان"/ نظريه‌پرداز کانادايی (به‌نقل: همشهری) است:

"مارشال مک لوهان" به رسانه‌هايي «سرد» مي‌گويد که کاربران براي دريافت پيام آن‌ها، به تمرکز فراوان حواس نياز دارند.

براي مثال تلويزيون، خط تصويري و تلفن، رسانه‌هاي «سرد» هستند و چون کمتر به تشريح و توصيف مي‌پردازند، مشارکت زيادي را مي‌طلبند.

در مقابل، رسانه‌هاي «گرم»، رسانه‌هايي هستند که کاربران در برخورد با آن‌ها احتياج به تمرکز شديد حواس ندارند و نحوه انتقال، عرضه پيام و معني واضحي دارند و بار معنايي خود را به‌روشني منتقل مي‌کنند.

براي مثال عکس، راديو و سينما، وسايل ارتباطي «گرم» هستند. زيرا ـ به اعتقاد "مک لوهان" ـ اين دسته از وسايل ارتباطي، فقط در امتداد يکي از حواس آدمي هستند و توصيف و تشريح زيادي را در بر دارند؛ يعني با ميزان زيادي از داده‌ها، همراه و از نظر بيان مقصود، کامل هستند.

براي گوش‌کردن راديو، به جمع‌کردن تمام حواس نيازي نيست و اين وسيله مي‌تواند به‌عنوان آوايي جنبي در کنار ديگر فعاليت‌هاي انسان باشد در حالي‌که در تلويزيون چنين وضعي وجود ندارد و تلويزيون، تماشاگر را با تمام وجودش جذب برنامه خود مي‌کند و او را وا‌ مي‌دارد تا از تمامي حواسش براي درک آن استفاده کند.

گفتنی است "مک لوهان" جوامع را نيز به دو دسته «سرد» و «گرم» تقسيم مي‌کند. وي، جوامع «کم‌سواد» را جامعه سرد و جامعه «اروپايي» را جامعه گرم مي‌نامد.

استاندارد كيفيت سازمان‌هاي رسانه‌اي

در مرداد سال جاری، مقاله «استاندارد كيفيت سازمان‌هاي رسانه‌اي» را نوشتم که در ماه­نامه «افق رسانه» صدا­و­سیما (1) چاپ شد:

ـ اين مقاله، مقدمه‌اي بر شناخت استاندارد ISAS BC-9001:2003 (2) است.

ـ اين استاندارد، استاندارد سازمان‌هاي رسانه‌اي و مبتني بر استاندارد عمومي ISO9001:2000 (ويرايش سال 2000 استاندارد 9001 سازمان جهاني ISO) است.

ـ الزامات اين استاندارد، بيان‌گر اجزا و ساختار، تعاريف، شرايط لازم و ... استاندارد كيفيت سازمان‌هاي رسانه‌اي است و به‌صورت مستندي تحت همين عنوان منتشر شده است.

ـ اين مقاله، اشاره مختصري به استاندارد سيستم مديريت كيفيت سازمان‌هاي رسانه‌اي و موضوع، صاحب امتياز، اصول پايه و انواع الزامات اين استاندارد است.

منابع این مقاله عبارتست از:

1ـ آيسس گروپ/ Isas group (2003 م.). سامانه مديريت كيفيت در مؤسسه‌هاي رسانه‌اي (راديو، تلويزيون و اينترنت) بر اساس ISAS BC-9001:2003: فارسي ـ عربي ـ انگليسي ـ فرانسه. تدوين: مركز پژوهش‌هاي اسلامي صدا‌و‌سيما. قم. مركز پژوهش‌هاي اسلامي صدا‌و‌سيما. 1386. چاپ اول.

2ـ طليعي، حسن و محسن علمداري. خودآموز الزامات استاندارد ISAS BC-9001:2003 (گزارش طرح). منتشرنشده. معاونت برنامه‌ريزي‌و‌نظارت سازمان صدا‌و‌سيما: دفتر تشكيلات‌و‌سيستم‌ها- مديريت سيستم‌ها‌و‌روش‌ها. ارديبهشت 1386.

3- The Media and Society Foundation. [hompage]. 2008,10February. [online]: www.media-society.org>. 10 February 2008.

(1) حسن طلیعی. استاندارد كيفيت سازمان‌هاي رسانه‌اي (مقاله). افق رسانه (ماه­نامه علمی ترویجی در زمینه مدیریت رسانه). معاونت برنامه­ریزی­و­نظارت سازمان صدا‌و‌سيما: مرکز طرح­وبرنامه­ریزی. شهریور 1387. صص 54-53.

(2) بخوانيد آيْ سَسْ بي سي نه هزار و يك: ويرايش سال دو هزار و سه

اتاق خبر ـ 2

«اتاق خبر»/ نيوزروم/ Newsroom، نه يك اتاق و مكان، نه يك نرم‌افزار، نه يك دستگاه و ابزار و نه يك واحد سازماني است. «اتاق خبر» هيچ‌يك از اين‌ها ـ به تنهايي ـ نيست و همه اين‌ها ـ به تمامي ـ هست.

«اتاق خبر»، يك سيستم يك‌پارچه عملياتي و اطلاعاتي مكانيزه متشكل از 3 عنصر نرم‌افزار، سخت‌افزار و زنده‌افزار است كه در آن طي تعامل اين عناصر، «رويدادها» و «وقايع» به «بخش‌هاي خبري» تبديل مي‌شود.

در همین موضوع، مطالعه 2 مطلب زیر پیشنهاد می­شود:

ـ پست این­جانب روی وب­لاگم تحت عنوان «اتاق خبر ـ 1»

ـ مقاله این­جانب تحت عنوان «اتاق خبر/ Newsroom چيست؟» در شماره68 ماهنامه «افق رسانه» معاونت برنامه­ریزی و نظارت صدا­و­سیما

توضیح: مطالب هر دو مرجع فوق، منعکس کننده وضعیت اتاق خبر در سازمان صدا­و­سیما مصادف با مقطع زمانی بهار سال 1385 و توجه به این نکته، مهم است.

جستاری تازه در مقوله رپ

"علی‌رضا دباغ" در وبلاگش ـ نقد رسانه ـ در یادداشتی تحت عنوان «جستاری تازه در مقوله رپ» به نظرخواهی در همین مقوله می پردازد.

 شما هم می توانید در این نظرخواهی شرکت کنید.

بازي متزلزل و انعكاس خبري غلط

بامداد امروز تيم ملي فوتبال ايران در نخستين مسابقه از دور دوم مقدماتي جام جهاني فوتبال سال 2010 با تيم ملي عربستان سعودي روبرو شد.

 

سواي از كيفيت بازي تيم ايران ـ كه به‌نظر من متزلزل و در شأن آن نبود ـ امروز ...

پديده مطبوعات اجاره‌اي

«مطبوعات اجاره‌اي» موضوع مصاحبه "فريدون صديقي"/ استاد علوم ارتباطات در صفحه4 روز 08/02/1387 نشريه «انديشه نو» است.

«مطبوعات اجاره‌اي» نشرياتي است كه از سوي صاحبانشان به اجاره داده مي‌شود. بنابراظهار "فريدون صديقي" عده‌اي از كساني كه درخواست انتشار نشريه دارند؛ فكر مي‌كنند داشتن نشريه، خان گسترده‌اي است كه مي‌توانند از طريق آن به درآمدزايي برسند. گروهي ديگر نيز اين تصور را دارند كه روزنامه، تريبوني است كه با آن مي‌توانند به شهرت، موقعيت‌آفريني و اعتبار اجتماعي خود بيفزايند. وقتي اين دو گروه در عمل وارد اين حوزه مي‌شوند، مشاهده مي‌كنند كه اداره يك نشريه كار سخت و دشواري است و به‌سادگي نمي‌توان از پس آن برآمد؛ مطبوعات، پرهزينه‌اند و دايما بايد پاسخ‌گو باشند. در نتيجه نشريه‌شان را اجاره مي‌دهند.

"فريدون صديقي"، «وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي» را به‌عنوان «مدير كلان ارتباطات كشور»، متولي بررسي پديده «مطبوعات اجاره‌اي» مي‌شناسد و معتقد به لطمه‌زدن «مطبوعات اجاره‌اي» به ديگر نشريات كشور نيست. به اعتقاد وي اين‌كه اين مطبوعات به ديگر نشريات كشور لطمه مي‌زنند، به فرهنگ و ظرفيت‌هاي فرهنگ رسانه‌اي ما برمي‌گردد. به‌تصريح وي، رسانه را بايد با مخاطب تعريف كرد. پس اگر رسانه‌اي خريداري مي‌شود حتما مخاطب خاص خود را دارد. بنابراين همه «مطبوعات اجاره‌اي» به مطبوعات كشور لطمه نمي‌زنند و اين‌گونه نيست كه به ارتقاي دانش عمومي جامعه كمك نكنند.

"فريدون صديقي"، وظيفه رسانه را در وجهه نخست «سرگرمي» و سپس «اطلاع‌رساني» و «دانش‌افزايي» مي‌داند و نشريات را به دو گروه «نشريات تخصصي و جدي» و «نشريات زرد» تفكيك مي‌كند:

ـ «نشريات تخصصي و جدي»، عمق و مفهوم تازه‌اي را مي‌آفرينند و غايت‌بخشي به مهارت‌ها، تخصص‌ها و دانش‌ها دارند.

ـ «نشريات زرد» به نياز آني مخاطب پاسخ مي‌دهند و وجه سرگرمي در آن‌ها غالب است، همانند نشريات ورزشي موجود در كشور.

از نظر "فريدون صديقي" همه مطبوعات اجاره‌اي زرد نيست بلكه تعداد محدودي اين‌گونه‌اند و اين تعداد را مي‌توان در برنامه‌هاي تلويزيون، كتاب‌ها و رسانه‌هاي ديگر نيز ديد.

غفلت از حریم

به‌نظر من، فضاي بالاسر كشور، حريم ما است و نفوذ بيگانه در آن، تعرض به امنيت ما است.

از ۲۳۰ ماهواره جهان، ۱۰۰ ماهواره در فضاي ايران قابل دسترسي است كه از اين تعداد، ۷ ماهواره اصلي، بيش از ۲۰۰۰ شبكه تلویزیونی و ۹۰۰۰ شبکه رادیویی عرضه مي‌كنند. از این تعداد شبكه‌هاي تلويزيوني، مي‌توان به ۳۱۶ شبكه «پورنوگرافي و اروتيك»، ۱۳۸ شبكه «چت» (با محتواي اروتيك)، ۷۰ شبكه «مد و مد لباس»، ۴۰ شبكه «تبليغ ديني» (به‌ويژه مسيحيت) و ۳۵ شبکه فارسی‌زبان (فعال علیه جمهوری اسلامی ایران) اشاره كرد.

به‌نظر من فضاي كلي تمام شبكه‌هاي ماهواره‌اي در دسترس كشور ـ به‌جز شبكه‌هاي اختصاصي قرآن ـ منفي است و عوارض فرهنگي در پي دارد.

كشورهاي پيشرفته جهان، دسترسي مردم‌شان به شبكه‌هاي ماهواره‌اي را كنترل مي‌كنند. مثلا در «ايالات متحده»، شبكه‌هاي ماهواره‌اي از طريق «كابل» عرضه و دسترسي مردم به آن‌ها، از اين طريق، كنترل مي‌گردد. در «انگلستان» هم مردم تنها مجاز به استفاده از بشقاب‌هاي كوچكي هستند كه فقط دریافت برنامه‌هاي ماهواره «اسكاي» را ممكن مي‌سازد. حتي در كشوري مثل «مالزي» دسترسي مردم به شبكه‌هاي ماهواره‌اي از طريق محدوديت ايشان به استفاده از بشقاب‌هاي كوچكي اعمال مي‌گردد كه فقط دریافت برنامه‌هاي ماهواره «آسترا» را ممكن مي‌سازد.

اما در ايران ما ـ حتي با وجود قانون ممنوعيت (مصوب مجلس چهارم) ـ دسترسي مردم به شبكه‌هاي ماهواره‌اي به‌سهولت ممكن است و قانون مربوط به‌جديت اجرا نمي‌شود.

توضیح:

۱ـ آمار برگرفته از سخنراني "آ. رجبي معمار"/ مدير شبكه سيماي تهران در نخستين همايش خبرنگاران افتخاري بسيج منطقه مقاومت استان تهران (به‌نقل: روزنامه كيهان مورخ ۰۶/۱۱/۱۳۸۶)

۲ـ براي اطلاع بيشتر و آگاهي از كم و كيف وضعيت حضور ماهواره‌ها در فضاي ايران، مي‌توانيد به پايگاه مجله ماهواره و «مخاطب‌شناسي ماهواره‌هاي فارسي‌زبان در گفت‌وگو با فردين عليخواه» نگاه كنيد.

گزارش خبري تلويزيوني

کتاب «چگونه گزارش خبري تلويزيوني بسازيم» نوشته "حسن قرباني" (۱) و (۲) نشر انتشارات «سروش» در سال ۱۳۸۵ ه.ش. است.

يادداشت آغازين اين كتاب، نوشته "بيژن نوباوه وطن" است و بنابراظهار نامبرده، كتاب حاضر حاصل تلاش خبرنگاري است كه علاوه بر استفاده از منابع موجود، تجربيات واقعي خود را با به‌كارگبري روش‌هاي مبتني بر روان‌شناسي و جامعه‌شناسي رسانه به رشته تحرير درآورده است.

كتاب علاوه بر مقدمه، واژگان فني و كتابنامه، از ۶ بخش شكل مي‌گيرد:

بخش1

خبر چيست ـ عناصر خبر ـ ارزش‌هاي خبري

بخش2

گزارش چيست ـ گزارش تلويزيوني و انواع آن در زمينه خبر ـ گزارش خبري ـ گزارش ويژه خبري ـ گزارش تلويزيوني ـ ويژگي‌هاي گزارشگر تلويزيوني

بخش3

مقدمات  تهيه گزارش تلويزيوني ـ مراحل تهيه گزارش خبري و گزارش ويژه تلويزيوني

بخش4

پلاتو ـ خصوصات بصري پلاتو ـ خصوصيات محتوايي پلاتو ـ متن گزارش ـ نگارش متن گزارش ـ بيان متن گزارش ـ تصوير در گزارش ـ صدا در گزارش ـ گرافيك در گزارش ـ مصاحبه ـ مقدمات مصاحبه ـ انواع مصاحبه ـ چگونه مصاحبه كنيم ـ نتيجه

بخش5

تصوير، دوربين و توانايي‌هاي آن ـ نما و انواع آن ـ حركت دوربين ـ ارتفاع يا زاويه دوربين

بخش6

ويژگي‌هاي گزارش خبري تلويزيوني ـ دكوپاژ ـ حلقه‌هاي گزارش ـ تدوين ـ بازبيني گزارش ـ آن‌چه بايد گزارشگر بداند

اين كتاب در نوبت يكم، ۲۰۰۰ جلد چاپ شده و هم‌اكنون زير چاپ مجدد است.

(۱) "حسن قربانی"، دانش‌آموخته كارشناسي ارشد رشته ارتباطات و خبرنگار واحد مركزي صدا‌و‌سيما است.

(۲) مصاحبه وب‌سايت «بازتاب» با "حسن قرباني" را در ادامه مطلب بخوانيد.

اصول کاربردی خبرنگاری

ویراست یکم کتاب «اصول كاربردي خبرنگاری» نوشته "حجت‌اله عباسی" (۱) توسط انتشارات «سروش» منتشر شد.

در اين كتاب، نويسنده رسانه‌هاي خبري را يكي از اركان مهم قدرت در گستره جهاني معرفي مي‌كند و اين ركن مهم را در شيوه فعاليت ـ به‌شدت ـ متأثر از فن‌آوري اطلاعات و ارتباطات مي‌داند. از نظر نويسنده ـ در همين موضوع ـ فن‌آوري ساخت‌يافته «اتاق خبر»/ Newsroom تغييرات گسترده‌اي در ساختار، الگوي منابع انساني، سازمان‌دهي، استانداردهاي خبري، روش‌هاي گردآوري و انتشار اخبار و به‌طور كلي همه فعاليت‌هاي خبري رسانه‌ها ايجاد كرده است.

كتاب ـ در اين ويراستش ـ علاوه بر 3 مقدمه، پيش‌گفتار، فهرست منابع، نمايه، فهرست اعلام، فهرست اشخاص و نمايه انگليسي ـ فارسي، از 7 فصل شكل مي‌گيرد:

فصل1ـ شناخت و نگارش خبر راديو و تلويزيون

فصل2ـ اصول كاربردي خبرنگاري راديو و تلويزيون

فصل3ـ منابع خبري

فصل4ـ اصول كاربردي خبررساني راديو و تلويزيون

فصل5ـ مهندسي خبر

فصل6ـ بنگاه‌هاي خبري مشهور جهان و ايران

فصل7ـ مفاهيم و اصطلاحات رايج خبري

اين كتاب در نوبت‌هاي يكم و دومش ـ جمعا ـ ۴۵۰۰ جلد و در اين چاپ، ۲۰۰۰ جلد چاپ شده و مورد استقبال خوبي قرار گرفته است.

(۱) "حجت‌اله عباسی" دانش‌آموخته كارشناسي ارشد مهندسي صنايع، نویسنده، روزنامه‌نگار و مدرس علوم ارتباطات است. ایشان بیش از 20 سال است كه در بخش‌های مدیریت و سردبیری اخبار در رادیو و تلویزیون فعاليت دارد.

تعرض رسانه‌اي ـ 10

«تعرض رسانه‌اي» چيست؟

«تعرض رسانه‌اي»، اقدام يك رسانه عمومي به مخدوش‌كردن حريم امنيت رواني خانواده‌ها است.

به‌نظر من، وقتي رسانه ملي در ساعت پربيننده از شبكه عمومي تلويزيون ـ بدون هشدار قبلی و اخطار محدودیت سنی ـ با برنامه‌اي به نمایش بی‌پروای «خشونت»، «آسیب‌های اجتماعی» و يا «نمودهایی از ماورا» اقدام مي‌كند به امنيت رواني خانواده‌ها تعرض مي‌كند.

مثال:

ـ نمايش فيلم‌هاي ماورايي در «شبكه چهار» سيما.

ـ نمايش مجموعه تلويزيوني «حلقه سبز»/ ابراهيم حاتمي‌كيا در «شبكه دوم» سيما.

ـ نمايش فيلم‌هاي "بروس‌لي" در «شبكه دوم» سيما. 

نرم‌خبري به غايت زيبا

سرويس «فرهنگ و هنر ـ موسيقي» خبرگزاري دانشجويان ايران (ISNA) روز یکشنبه (۱۷/۰۴/۱۳۸۶) از واپسين شب اجراي بداهه‌نوازي تار و تنبك توسط "محمدرضا لطفي" و "محمد قوي‌حلم" (در شام‌گاه شنبه 16 تير) خبري منتشر كرد.

اين خبر از نمونه‌هاي زيباي «نرم‌خبر» در عالم خبر و رسانه است.

متن خبر

اتاق خبر ـ 1

«نيوزروم/Newsroom» را در فارسي به «اتاق خبر» ترجمه كرده‌اند.

«اتاق خبر» يك سيستم يك‌پارچه عملياتي و اطلاعاتي مكانيزه براي هر مؤسسه خبررسانی نوشتاری، شنیداری و دیداری و مجموعه متعاملي از ۳ عنصر كليدي نرم‌افزار، سخت‌افزار و نیروی انسانی است.

در "سازمان صدا‌و‌سيماي جمهوري اسلامي ايران" شبكه‌هاي "العالم" و "الكوثر" از سيستم «اتاق خبر» بهره مي‌گيرند.

«سيستم اتاق خبر» به‌عنوان يك سيستم مدرن در مقابل سيستم سنتي تهيه، كسب و پخش خبر قرار دارد. مي‌توان سيستم تهيه، كسب و پخش خبر شبكه‌هاي تحت پوشش "معاونت سياسي سازمان صدا‌و‌سيماي جمهوري اسلامي ايران" را به‌عنوان يك سيستم سنتي در تقابل با «سيستم اتاق خبر» شبكه‌هاي "العالم" و "الكوثر" (تحت پوشش "معاونت برون‌مرزي" همان سازمان) مقايسه كرد.

در سيستم سنتي، ابتدا اخبار و برنامه‌هاي خبري شبكه‌هاي خبري جهان مونيتور مي‌شود و سپس متون خبري آن‌ها، پياده و بعد از ترجمه به‌صورت متني روي «شبكه مكانيزه واحد مركزي خبر» ـ در معاونت سياسي سازمان صدا‌و‌سيماي جمهوري اسلامي ايران ـ جهت بهره‌برداري بخش‌هاي خبري قرار داده و تصاوير آن‌ها جهت دسترسي تهيه‌كنندگان، آرشيو مي‌شود.

«شبكه مكانيزه واحد مركزي خبر»، تحت داس است كه سردبيران و دبيران خبر از طريق يك گذرواژه به آن دسترسي دارند و تصاوير خبري به فرمت بتاكم آرشيو مي‌شود. غالبا همين شبكه مكانيزه ـ به خطا ـ نيوزروم ناميده مي‌شود. 

در بخش‌هاي خبري، دبيران خبر اخبار روز را تنظيم كرده، تهيه‌كننده/تصويرياب ها از طريق جستجو در آرشيو تصاوير، تصاوير مناسب اخبار را برمي‌گزينند و تدوين‌گر/مونتور ها تصاوير را با متون خبري سينك مي‌كنند.

در اين سيستم جستجوي تصاوير كار وقت‌گيري است. تهيه‌كننده/تصويرياب مي‌بايست پس از يافتن تصاوير مناسب، نوارهاي آن را امانت گرفته و نزد تدوين‌گر/مونتور ببرد.

تهيه‌كننده پس از اين‌كه تدوين‌گر/مونتور تصاوير را بر متون خبر سينك كرد آن را نزد دبير مي‌برد و دبير پس از تأييد محصول را كه روي يك نوار بتاكم است به سردبير تقديم مي‌كند و سردبيري نيز در صورت تأييد آن‌را در اختيار استوديو مي‌گذارد.

در اين سيستم تصاوير خبري از تنوع و كيفيت لازم برخوردار نيست و در سينك تصاوير با متون خبري ناهماهنگي‌هاي پيش مي‌آيد به‌نحوي كه گاهي متن خبر از يك منبع و تصوير آن از منبع ديگري است.

به‌علاوه آن‌كه در اين سيستم مواد تصويري به صورت فيزيكي بين افراد مسؤول جابه‌جا مي‌شود و حجم زيادي از عمليات به‌صورت فيزيكي و وقت‌گير جريان دارد.

اما در «سيستم اتاق خبر» اخبار و برنامه‌هاي خبري مونيتور شده شبكه‌هاي خبري جهان پس از ذخيره در يك رايانه بسيار پرقدرت مركزي به‌صورت مستقيم و از طريق رايانه‌هايشان در دسترس دبيران خبر قرار دارد و جستجو و گزينش تصاوير مناسب خبري  در مراجعه مستقيم ايشان و به‌صورت مكانيزه انجام مي‌شود. حتي كار سينك تصاوير و متون خبري را دبير مي‌تواند خودش به كمك نرم‌افزارهاي مناسب انجام دهد.

دبیران خبر، تصاویر را تدوین و به پیوست خبر برای رایانه سردبیر ارسال می‌کنند. سردبیران آن‌ها را براساس ارزش‌های خبری در کنداکتور قرار می‌دهند و برای پخش از طریق رایانه به استودیو ارسال می‌کنند.

در اين سيستم تصويرها از تنوع و كيفيت لازم برخوردار است و كار جستجو و گزينش و سينك آن‌ها با سرعت بالا انجام مي‌شود و ديگر به عمليات فيزيكي نقل‌و‌انتقال نوار از آرشيو تصاوير به بخش خبري نيازي نيست.

در اين سيستم مشاغل تهيه‌كننده، تصويرياب و حتي تدوين‌گر/مونتور در يكديگر ادغام مي‌شود و وظايف همه را يك نفر مي‌تواند انجام دهد.

استفاده از «نيوزروم/اتاق خبر» به افزايش تنوع، كيفيت و سرعت، حذف عمليات فيزيكي، ادغام وظايف متعدد افراد متعدد و كاهش تعداد نفرات و صرفه‌جويي در منابع منجر مي‌شود و امكان اعمال تغييرات لحظه‌اي را فراهم مي‌كند.

منابع و مآخذ

۱ـ ابطحي، عطاءالله و مهدي ايران‌نژاد پاريزي. اتاق فكر و اتاق خبر ديجيتالي و مجازي در صدا (مقاله). افق (ماهنامه تخصصي آموزش معاونت سياسي). آموزش معاونت سياسي صدا‌و‌سيماي جمهوري اسلامي. شماره 55-54. فروردين و ارديبهشت 1384. صص 156-145.

۲ـ عابديني، حسن (8/3/1385). نرم‌افزارهاي نوين در اتاق خبر (وب‌نوشته). خبرنگاري تلويزيون. وبلاگ: http://www.persianblog.com/posts/?weblog=abedini85.persianblog.com&postid=5139974. 27/4/1385.

۳ـ عباسي، حجت‌اله. اصول كاربردي خبرنگاري و خبررساني در راديو و تلويزيون (كتاب). تهران. سروش. 1380. چاپ دوم.

۴ـ مافي‌فر، محمدرضا. اتاق فكر در خبر (مقاله). مجموعه مقالات علمي جشنواره دوم خبر و برنامه‌هاي سياسي. تهران. دبيرخانه جشنواره خبر و برنامه‌هاي سياسي. اسفندماه 1381. چاپ اول. صص 126-112.

۵ـ نصراللهي، اكبر، مصطفي ملكي و رحمت‌الله شريفي. اتاق خبر (ميزگرد). مجموعه مقالات بايسته‌هاي خبر. تهران. آموزش معاونت سياسي صدا‌و‌سيماي جمهوري اسلامي. 1383. چاپ اول. صص 60-50.

۶ـ مصاحبه تلفني مورخ ۲۶/۰۴/۱۳۸۵ با "محمدرضا خوش‌اخلاقي"/ مدير اطلاعات و برنامه‌ريزي شبكه الكوثر.

۷ـ مصاحبه تلفني مورخ ۲۸/۰۴/۱۳۸۵ با "يدالله اميري‌صفت"/ مدير اطلاعات و برنامه‌ريزي معاونت سياسي سازمان صدا‌و‌سيما.

۸ـ مصاحبه تلفني مورخ ۲۸/۰۴/۱۳۸۵ با "روح‌الله ناظم"/ ارزياب خبر در سازمان صدا‌و‌سيما.

گويندگي و مجري‌گري

ديروز {جمعه (۲۲/۱۰/۱۳۸۵)} آزمون گويندگي و مجري‌گري برگزار شد.

اين آزمون توسط «معاونت سيماي سازمان صداوسيما» و «اداره‌كل آموزش سازمان صدا‌وسيما» در «دانشگاه شهيد بهشتي تهران» برپا شد.

منابع اين آزمون عبارتست از:

۱ـ گويندگي راديو و تلويزيون/ رسول صفايي ـ نشر گلبهار

۲ـ گويندگي و فن بيان در صدا‌و‌سيما/ اكبر منافي ـ نشر دارينوش

۳ـ مباني نگارش رسانه‌اي/ اميد مسعودي ـ نشر خجسته

۴ـ ارتباطات و فرهنگ/ جيمز كري (مريم داداشي) ـ نشر نقطه

۵ـ درباره ادبيات/ جان هوير آپلاچ (احمد ميرعلايي) ـ نشر نشر و پژوهش

۶ـ غلط ننويسيم/ ابوالحسن نجفي ـ نشر مركز نشر دانشگاهي

۷ـ تاريخ هنر ۱ و ۲/ ارنست هانس گامبريج ـ نشر ني

۸ـ اطلاعات جامع هنري/ عرب‌علي شروه ـ نشر شباهنگ فرزين

۹ـ تاريخ ادبيات ايران (۵ جلدي)/ ذبيح‌الله صفا ـ نشر فردوس

۱۰ـ مباني ارتباط جمعي/ محمد دادگران ـ نشر فيروزه

۱۱ـ تاريخ سياسي معاصر ايران/ جلال‌الدين مدني ـ نشر دفتر انتشارات اسلامي

۱۲ـ سيماي فرهنگي ايران/ عباس نامجو ـ نشر عيلام

۱۳ـ عربي نوين/ پرتوي‌زاده 

موسیقی ملی و رسانه ملی

در رسانه ملي كمتر خبري از موسيقي ملي است و اين بيش از آن‌كه جاي ناراحتي داشته باشد، جاي تعجب دارد.

چرا كه رسانه‌اي كه چشم‌ها و گوش‌هاي بسياري به دنبالش است و انتظارات زيادي از آن مي‌رود، خواسته و ناخواسته شده است بلندگوي تعدادي جوان جوياي نام كه اطلاعاتشان از موسيقي شايد حتي كمتر از مارك كت و شلوار چندصدهزار توماني‌شان باشد كه با آن شق و رق ايستاده و آوازي مي‌خوانند كه بيشتر شبيه ناله و نفرين‌هاي عاشقي شكسته دل است بر معشوقي بي‌وفا.

رسانه‌اي كه تا چندي قبل مجريانش حتي جرأت گفتن «ترانه» را به‌جاي «سرود» نداشتند، حالا شده است جولانگاه انواع موسيقي‌هاي پاپ و رپي كه نه‌تنها هويت ايراني كه اصلاً هيچ هويتي ندارند و ملغمه‌اي از صداهاي گوناگون است.

و در اين ميان اگر فرصتي شد قطعه‌اي از فلان و بهمان خواننده سنتي هم ميان تصاويري از گل و بلبل و حيات وحش گذاشته مي‌شود كه انگار ديگر حالا نوشداروي بعد از مرگ سهراب است كه مردم را نه ديگر آشنايي با آن است و نه حتي ديگر علاقه‌اي كه گوش مردم سراسر پر شده است از «گروپ گروپ» و «ايتس‌ايتس»‌هايي كه با ناهنجاري از افكت‌هاي الكترونيكي شنيده مي‌شود. (كامل)

از: "سما بابایی" (به نقل: شماره ۷/۹/۱۳۸۵ روزنامه همشهری)