دوگانه مشارکت ـ تحریم
امروز به کتاب «انقلاب و استبداد» برخوردم
کتاب تألیف "استیون لویتسکی" و "لوکان احمد وی" در سال ۲۰۲۲ م. و ترجمه "امیر میرحاج" در سال ۱۴۰۲ ه.ش. است (۱) و (۲)
"استیون لویتسکی"/ Steven Levitsky صاحبنظر پنجاه و شش ساله حوزه علوم سیاسی و استاد تمام دولت در رشته علوم سیاسی تطبیقی در دانشگاه هاروارد امریکا است که در آن جا با علایق پژوهشی امریکای لاتین به مطالعه احزاب سیاسی و نظام های حزبی، اقتدارگرایی و دموکراتیه شدن و نهادهای ضعیف و غیررسمی می پردازد و علاوه بر این کتاب تاکنون شش کتاب دیگر ـ «دگرگونی احزاب کارگری در امریکای لاتین» (۲۰۰۳ م.) و «نهادهای غیررسمی و دموکراسی» (۲۰۰۶ م.) و «اقتدارگرایی رقابتی» (۲۰۱۰ م.) و «چگونه دموکراسی ها می میرند» (۲۰۱۸ م.) و «درک ضعف نهادی» (۲۰۱۹ م.) و «استبداد اقلیت» (۲۰۲۳ م.) ـ تألیف کرده است
"لوکان احمد وی"/ Lucan Ahmad Way استاد علوم سیاسی در دانشگاه تورنتو ی کانادا است و بر الگوهای جهانی دموکراسی و استبداد متمرکز است و علاوه بر این کتاب تاکنون دو کتاب دیگر ـ «اقتدارگرایی رقابتی» (۲۰۱۰ م.) و «کثرت گرایی به صورت پیش فرض» (۲۰۱۵ م.) ـ تألیف کرده است
"امیر میرحاج" مترجم جوان (۳) و پرکاری است که علاوه بر این کتاب ترجمه شش کتاب دیگر ـ «تغییرات اقلیمی و آینده بشر»/ بیل گیتس (۲۰۲۱ م.) و «نقشه جدید جهان»/ دانیل یرگین (۲۰۲۱ م.) و «آزادی»/ لیا اوپی (۲۰۲۱ م.) و «تقی ارانی: دانشمندی در برلین»/ یونس جلالی (۲۰۱۹ م.) و «مردم علیه دموکراسی»/ یاشا لونک (۲۰۱۸ م.) و «دولت های فرومانده و زوال نهادی»/ ناتاشا ازرو و اریکا فرانتز (۲۰۱۳ م.). ـ را در کارنامه دارد
"مراد ثقفی" بر ترجمه کتاب یادداشتی نوشته است
"مراد ثقفی" دانش آموخته دکتری رشته برق ـ الکترونیک از اکول پلی تکنیک لوزان در سوییس و کارشناسی ارشد رشته علوم سیاسی از مدرسه عالی مطالعات علوم اجتماعی در فرانسه است و تجربه سی سال سردبیری مجله «فصلنامه گفتگو» (۴) را در کارنامه خود دارد و اکنون، مدیرعامل «انجمن دیدبان مدنی یک شهر» (۵) است. به علاوه، او مدیر نشر شیرازه (انتشارات شیرازه کتاب ما) و دبیر چهار مجموعه از نشریات آن ـ «مفاهیم علوم اجتماعی» (مباحث نظری در باب سیاست و فلسفه) و «قدم اول» (مجموعه تصویری در خصوص موضوعات و شخصیت های مهم) و «جامعه و سیاست» (جامعه شناسی ایران) و «فلسفه و اقتصاد سیاسی» (مباحث نظری اقتصادی) ـ است
"استیون لویتسکی" و "لوکان احمد وی" در اثر خود به بحث «انقلاب» (۶) و مفهوم/انگاشت های «اقتدارگرایی» (۷) و «ثبات سیاسی» (۸) می پردازند
این کتاب نه به شیوه رایج به جستجوی ریشه های انقلاب ها می پردازد و نه بر خود وقایع انقلابی در دوران کمابیش کوتاه پدیدآمدن شان تمرکز می کند؛ بلکه، بر زمینه های برآمدن انقلاب ها تمرکز می کند و به مطالعه تأثیر شیوه انقلابی کسب قدرت و تأسیس نظم های جدید و ماهیت، ساختار و دوام آن نظمی که از این طریق ساخته می شود می پردازد
حرف اصلی مؤلفان کتاب حاضر آن است که رادیکالیسم نظام هایی که با انقلاب قدرت را به دست می گیرند؛ آن ها را به اتخاذ سیاست هایی می کشاند که هم خود این سیاست ها و هم به واسطه عکس العمل هایی که ایجاد می کنند؛ خواسته یا ناخواسته این نظام ها را وارد چرخه ای از کنش و واکنش ها با پیزامون خود می کند که باعث می شود همه نظام های برآمده از انقلاب در مسیر قدرت گرایی گام بردارند
مؤلفان این کتاب با مطالعه و تحلیل نوزده رژیم انقلابی از سال ۱۹۰۰ م. (از جمله افغانستان، آلبانی، الجزایر، آنگولا، بولیوی، کامبوج، چین، کوبا، اریتره، فنلاند، گینه بیسائو، مجارستان، مکزیک، موزامبیک، نیکاراگوئه، روسیه، رواندا، ویتنام و یوگسلاوی) به تبیین دوام رژیم های استبدادی برآمده از این انقلاب ها می پردازند
و
نتیجه می گیرند؛ انقلاب های خشونت آمیز به دلیل ماهیت خشونت بارشان و به دلیل افراطی بودن ایدئولوژی شان، معمولا، یک اقتدارگرایی جدید بادوام را جایگزین اقتدارگرایی قبلی می کنند و به ایجاد رژیم های استبدادی منجر می شوند که با تکیه بر نهادهای قوی و مشروعیت انقلابی، در طولانی مدت دوام می آورند
ترجمه کتاب در قطع رقعی با جلد سلفونی در ششصد و شصت صفحه و با قیمت پانصد و پنجاه هزار تومان منتشر گردیده است
راستی، چه شد که به معرفی این کتاب پرداختم؟
انتخابات ریاست جمهوری و دوگانه «تحریم ـ مشارکت» موضوع سیاسی این روزهای کشورمان ایران است و هر سویه این دوگانه در میان شهروندان طرفدارانی دارد و اقلیتی ـ به گواه رقم مشارکت چهل درصدی واجدان شرایط رأی دادن ـ طرفدار مشارکت در انتخابات به رغم تمامی کاستی ها و اشکالاتش و اکثریتی ـ به گواه رقم عدم مشارکت شصت درصدی واجدان شرایط رأی دادن ـ طرفدار تحریم آن هستند و جمعی از تحریم کننده ها می پندارند حکومت جمهوری اسلامی اصلاح ناپذیر است و چاره کارش بک انقلاب است و جمعی از مشارکت کننده ها بر این تلقی هستند که آزموده را آزمودن، خطا و گفتگو و تعامل و اصلاح بهتر از انقلاب است
و
اگر به آموزه های کتاب «انقلاب و استبداد» مراجعه کنیم و بخواهیم از یافته ها و دستاورد صاحبنظرانش بهره بگیریم؛ تلقی هموطنان طرفدار مشارکت در انتخابات به راه صواب نزدیک تر می نماید
(۱) استیون لویتسکی و لوکان احمد وی (۲۰۲۲ م.). انقلاب و استبداد: خاستگاه های خشونت آمیز اقتدارگرایی پایدار. ترجمه: امیر میرحاج. تهران. شیرازه کتاب ما. چاپ یکم. ۱۴۰۲.
(۲) به نظر من، در عنوان فرعی این کتاب «بادوام» ترجمه بهتری از «پایدار» است و بنابراین، عنوان فرعی بهتر است این باشد: خاستگاه های خشونت آمیز اقتدارگرایی بادوام
(۳) زاده ۱۳۷۴ ه.ش.
(۴) «فصلنامه گفتگو» نشریه تأثیرگذار دهه هفتاد ایران است که در سال ۱۳۷۲ ه.ش. توسط رضا ثقفی (برادر همسر امام خمینی و پدر مراد) تأسیس گردید و با نگاه سکولار به علوم انسانی و با انتشار مقالاتی در حوزه های علوم اجتماعی، فلسفه و مسایل نظری نقش اثرگذاری در تبیین نظری مفاهیمی چون جامعه مدنی در ایران ایفا کرد و در سال ۱۴۰۲ ه.ش. با نود و شش شماره و پس از سی سال به کار خود پایان داد
(۵) «انجمن دیدبان مدنی یک شهر» سازمانی مردم نهاد با ماهیت غیرسیاسی و غیرانتفاعی در موضوع اجتماعی است که با هدف اطلاع رسانی در مورد عوامل و شاخص های سازنده زندگی شهری مطلوب و افزایش آگاهی شهروندان در سال ۱۳۹۵ ه.ش. تأسیس گردید
(۶) Revolution
(۷) Authoritarianism
(۸) Political Stability
